Katarakt Ameliyatında Mercek Seçimi: “Hangi Mercek Bana Uygun?”
- Opr. Dr. Bekir Koç
- 19 Kas 2025
- 5 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 2 Ara 2025
Katarakt ameliyatı düşünen çoğu hastanın aklından geçen ilk şey;
“Hocam… En iyi mercek olsun?”
Çok doğal bir inanış. Çünkü artık mercek seçenekleri kişiye göre şekilleniyor; yaşam tarzı, göz yapısı, beklenti, hatta gece araç kullanma sıklığı bile mercek seçimini etkiliyor. Bu yüzden mercek seçimi “ameliyattan sonra hayat kalitesini belirleyen en kritik adım” olarak görülüyor. Ancak Katarakt cerrahisinde tek bir “en iyi mercek” yoktur. Sadece sizin gözünüze, iş hayatınıza ve beklentinize en uygun mercek vardır. Hadi şimdi bu önemli kararı verirken nelere dikkat edeceğiz beraber inceleyelim.
1. Mercek Seçimi Neden Bu Kadar Önemli?
Katarakt ameliyatının tek amacı sadece bulanıklığı almak değil; ameliyattan sonra nasıl göreceğinizi belirlemek. Seçilen mercek şunlara doğrudan etki ediyor:
Uzak görüşünüz
Yakın okuma performansınız
Gözlük ihtiyacınız
Gece araba kullanırken rahatlık
Işık saçılması ve parlamalar
Kontrast duyarlılığı
Kısacası, doğru mercek sizi yıllarca konforlu bir görüşe kavuşturur; yanlış mercek ise rahatsız edici yan etkiler yaratabilir.
2. “Hangi Mercek En İyisi?”
Sorusunun Gerçek Cevabı
Katarakt cerrahisinde tek bir “en iyi mercek” yoktur. Sadece sizin gözünüze, iş hayatınıza ve beklentinize en uygun mercek vardır.
Bugün en sık kullandığımız mercek grupları:
A. Monofokal Mercekler (Standart – en doğal görüş)
Uzak görüş net olur
Yakın için çoğunlukla gözlük gerekir
Gece görüşü çok iyidir
Kontrast değerleri en yüksektir
Katarakt ameliyatında en doğal ve en net uzak görüşü isteyen bir hastayı düşünelim. Bu hastaya monofokal mercek yerleştirildiğinde, ameliyat sonrası uzak görme genellikle “HD kalitesinde” olur. Monofokal merceklerin en büyük avantajı, kontrast duyarlılığının çok yüksek olmasıdır. Özellikle gece araç kullanan, ışık saçılmalarından rahatsız olan ya da gözünde retina ile ilgili erken dönem değişiklikler bulunan hastalarda, bu mercekler oldukça konforlu bir deneyim sağlar. Ancak monofokal merceklerin en belirgin dezavantajı yakın görüşün gözlüksüz olmamasıdır. Örneğin kitap okumayı çok seven, telefonda uzun süre yazı okuyan veya bilgisayar başında çalışan bir hasta ameliyat sonrası yakın gözlüğüne ihtiyaç duyar. Bu bir sağlık sorunu değildir, sadece monofokal merceğin doğal optik yapısından kaynaklanan bir durumdur.
B. Trifokal Mercekler (Yakın + Orta + Uzak – gözlüksüz yaşam)
Gözlüksüz kitap okuma, bilgisayar kullanma, telefon kullanımında çok başarılı
Günlük yaşamda maksimum konfor sağlar
Göz yapısının uygun olması gerekir
Gece ışık saçılması hafif olabilir
Günlük yaşamında gözlük kullanmak istemeyen, bilgisayar, telefon, kitap gibi aktiviteleri sık yapan bir hastayı düşünelim. Bu hastaya trifokal mercek yerleştirildiğinde, yakın–orta–uzak tüm mesafelerde gözlüksüz bir görüş elde etmek mümkün olur. Trifokal merceklerin en güçlü yanı, hastaya tam bir gözlük bağımsızlığı sağlamasıdır. Özellikle aktif çalışan, sosyal yaşamı hareketli olan ve gözlüğü günlük hayatta bir yük olarak gören kişilerde çok yüksek memnuniyet sağlar.Öte yandan trifokal merceklerin bazı dezavantajları da vardır. Örneğin retina tabakasında hafif bozulma olan, gözünde sarı nokta başlangıcı bulunan veya daha önce lazer operasyon geçirmiş hastalarda trifokal merceğin performansı beklenen seviyede olmayabilir. Bu durumda görüş kalitesi düşebilir ve yan etkiler belirginleşebilir. Ayrıca trifokal merceklerde gece ışık saçılması (halo–glare) monofokale göre biraz daha sık görülür. Bu tıbbi bir sorun değildir ancak özellikle gece araç kullanan bazı hastalarda rahatsız edici olabilir.
Sonuç olarak trifokal mercekler, gözlüğü tamamen hayatından çıkarmak isteyen ve göz yapısı uygun olan hastalarda mükemmel bir seçenektir. Fakat gözün retina ve kornea yapısı uyumlu değilse, başka mercek türleri daha doğru olabilir. Eğer trifokal mercekler hakkında daha ayrıntılı bilgi edinmek istiyorsanız buraya tıklayın.
C. EDOF Mercekler (Geniş odak aralığı – dengeli seçenek)
Uzak ve orta çok iyi
Yakın orta düzeyde gözlük ihtiyacı olabilir
Gece parlamaları trifokale göre daha az
Daha doğal bir görüş alanı sağlar
Hem uzak hem bilgisayar mesafesini çok iyi görmek isteyen, ancak trifokal merceklerin gece ışık saçılmalarından çekinen bir hastayı düşünelim. EDOF (Extended Depth of Focus) mercekler, geniş bir odak aralığı sağlayarak özellikle uzak ve orta mesafede çok doğal bir görüş sunar. Bu merceklerin en büyük avantajı, trifokal merceklere göre çok daha dengeli bir yapı sunmalarıdır. Hem görüntü kalitesi yüksektir hem de gece parlamaları minimaldir.
Örneğin gününü bilgisayar başında geçiren bir mühendis, muhasebeci, avukat ya da doktor için EDOF mercekler oldukça ideal olabilir. Çünkü bu mercekler monitör mesafesini çok iyi karşılarken, araç kullanma konforunu da korur. Göz, trifokal merceklerdeki kadar optik halkalarla karşılaşmadığı için adaptasyon süreci daha kolay olur ve görüntü daha doğal hissedilir.
Ancak EDOF merceklerin dezavantajı, yakın mesafenin trifokal kadar güçlü olmamasıdır. Örneğin sürekli kitap okuyan bir kişi veya çok küçük yazılarla çalışması gereken bir hasta, ameliyat sonrasında zaman zaman düşük numaralı yakın gözlüğüne ihtiyaç duyabilir. Bu bir sağlık sorunu değildir, mercek yapısının doğasıyla ilgilidir.
Genel olarak EDOF mercekler, “yakında biraz gözlük takmam sorun değil, ama görüntü çok doğal olsun, gece de rahat edeyim” diyen hastalar için mükemmel bir dengeli çözümdür.Eğer trifokal mercekler hakkında daha ayrıntılı bilgi edinmek istiyorsanız buraya tıklayın.
3. Mercek Seçimi Kişiye Göre Nasıl Belirleniyor?
Mercek seçimi öylesine bir karar değildir. Muayene sırasında şu parametreler detaylı şekilde değerlendirilir:
Tam göz muayenesi yapılır
kornea Topogrofisi
Biyometri
Göz içi lens pozisyonu
Korneal astigmat miktarı
Göz kuruluğu düzeyi
Ek başka göz hastalığı olup olmaması
Yaşam tarzı ve mesleğe göre hastanın ihtiyaçları
Yakın/uzak beklentisi
Gece araç kullanma sıklığı




Hocam emeğinize sağlık teşekkür ederiz
Yayınlarınız aydınlatıcı oluyor