Gözde Uçuşan Siyah Noktalar Neden Olur?

Gözün önünde hareket eden siyah noktalar, iplikler, küçük lekeler, örümcek ağı veya sinek uçuşması şeklindeki görüntüler oldukça sık görülen bir şikâyettir. Tıbbi olarak bu durum çoğunlukla vitreus içindeki yoğunlaşmalara bağlı gelişir ve “uçuşmalar” ya da floaters olarak adlandırılır. Ancak her siyah nokta retina veya vitreus hastalığına bağlı olmayabilir. 

​

Gözde uçuşan siyah noktalar çoğu zaman yaşla birlikte ortaya çıkan doğal vitreus değişikliklerinden kaynaklansa da, ani başlayan veya belirgin şekilde artan uçuşmalar retina yırtığı ya da retina dekolmanının ilk belirtisi olabilir.

Bu nedenle özellikle yeni başlayan uçuşmaların göz dibi muayenesi ile değerlendirilmesi önemlidir.

​

Gözde Uçuşan Siyah Noktalar Nasıl Görülür?

Hastalar uçuşmaları farklı şekillerde tarif edebilir:

• Küçük siyah noktalar

• Uçuşan sinek veya böcek benzeri görüntüler

• İnce iplikler

• Örümcek ağı şeklinde gölgeler

• Hareket eden halkalar

• Gri veya koyu lekeler

​

Bu görüntüler özellikle beyaz duvar, bilgisayar ekranı veya açık gökyüzü gibi parlak ve düz zeminlere bakıldığında daha belirgin hale gelebilir.Göz hareket ettirildiğinde uçuşmalar da hareket eder ve bakış sabitlendiğinde bir süre daha hareket etmeye devam edebilir. Gözün iç kısmının büyük bölümünü vitreus adı verilen saydam, jel kıvamındaki yapı doldurur. Yaş ilerledikçe vitreusun yapısı değişir, sıvılaşır ve içerisindeki kollajen lifleri kümelenebilir. Bu yapılar retinaya gölge düşürdüğünde kişi bunları uçuşan noktalar olarak görür.

​

Gözde uçuşan siyah lekelerin en sık nedenleri vitreus dejenerasyonu, Arka vitreus dekolmanı (PVD) ve Retina yırtığı olsada bunlar dışında pek çok faktöre bağlı gözde uçuşan siyah noktalar görülebilir. 

​

​

​

​

​

:
Yaşla birlikte vitreus yapısının değişmesi uçuşmaların en sık nedenlerinden biridir.

:
Vitreusun retinadan ayrılması özellikle orta ve ileri yaşlarda sık görülür. Ani başlayan uçuşmaların önemli nedenlerinden biridir.

Retina yırtığı:
Vitreus retinadan ayrılırken bazı bölgelerde retinayı çekebilir ve retina yırtığı oluşturabilir. Bu nedenle yeni başlayan uçuşmalarda periferik retina dikkatle değerlendirilmelidir.

Göz içi kanama:
Diyabetik retinopati, retina damar hastalıkları veya retina yırtığı gibi durumlarda vitreus içine kanama gelişebilir. Hasta çok sayıda siyah nokta, kurum yağması veya görmede bulanıklık tarif edebilir.

Göz içi inflamasyon:
Üveit gibi göz içi iltihabi hastalıklar da vitreus içerisinde hücre ve opasiteler oluşturarak uçuşmalara neden olabilir.

Uçuşan Siyah Noktalar Retina Yırtığı Belirtisi Olabilir mi?

Evet.

Özellikle daha önce olmayan uçuşmaların aniden başlaması veya kısa sürede belirgin şekilde artması, arka vitreus dekolmanı sırasında gelişen bir retina yırtığının belirtisi olabilir.

Retina yırtığı erken dönemde tespit edildiğinde uygun hastalarda retina lazeri ile yırtığın çevresi sınırlandırılarak retina dekolmanı gelişme riski azaltılabilir.

Bu nedenle ani başlayan uçuşmaların “nasıl olsa geçer” düşüncesiyle uzun süre bekletilmemesi önemlidir.

Hangi Belirtilerde Acil Retina Muayenesi Gerekir?

Aşağıdaki belirtilerden biri varsa gecikmeden ayrıntılı retina muayenesi yapılmalıdır:

• Uçuşmaların aniden başlaması

• Siyah noktaların sayısında belirgin artış

• Işık çakmaları veya şimşeklenme görülmesi

• Kurum veya yağmur yağması şeklinde çok sayıda nokta görülmesi

• Görme alanında perde veya gölge oluşması

• Görmenin aniden azalması

Özellikle uçuşma + ışık çakması + görme alanında perde birlikteliği retina yırtığı veya retina dekolmanı açısından önemli bir uyarı bulgusudur.

Gözde Uçuşan Siyah Noktaların Tanısı Nasıl Konulur?

Değerlendirmenin temelini göz bebeği büyütülerek yapılan ayrıntılı retina muayenesi oluşturur.

Amaç yalnızca uçuşmaları görmek değil, uçuşmaya neden olabilecek retina yırtığı, vitreus kanaması, retina dekolmanı veya diğer retina hastalıklarını dışlamaktır.

Gerekli hastalarda OCT, ultrasonografi ve diğer retina görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir.

Gözde Uçuşan Siyah Noktalar Nasıl Geçer?

Tedavi uçuşmanın nedenine göre değişir.

Yaşa bağlı vitreus değişikliklerinde oluşan ve retina açısından risk oluşturmayan uçuşmaların büyük bölümünde özel bir tedavi gerekmez. Zaman içerisinde uçuşmalar daha az fark edilir hale gelebilir.

Ancak altta retina yırtığı, göz içi kanama, inflamasyon veya başka bir retina hastalığı bulunuyorsa tedavi doğrudan bu nedene yönelik planlanır.

Retina yırtığında lazer tedavisi, vitreus kanaması veya retina dekolmanı gibi durumlarda ise hastalığın özelliklerine göre cerrahi tedavi gerekebilir.

Uçuşan Siyah Noktalar Kendiliğinden Geçer mi?

Bazı uçuşmalar tamamen kaybolmasa bile zaman içerisinde kişinin görme alanında daha az rahatsız edici hale gelebilir.

Ancak burada önemli olan uçuşmanın kaybolup kaybolmayacağından önce neden ortaya çıktığının belirlenmesidir.

Özellikle ilk kez ortaya çıkan uçuşmalarda retina muayenesi yapılması, görmeyi tehdit edebilecek retina hastalıklarının erken dönemde saptanmasına yardımcı olur.

Ankara'da Gözde Uçuşan Siyah Noktalar İçin Retina Muayenesi

Gözünüzde daha önce olmayan siyah noktalar, sinek uçuşmaları veya ışık çakmaları başladıysa ayrıntılı retina değerlendirmesi önemlidir.

Ankara retina uzmanı Op. Dr. Bekir Koç tarafından yapılacak ayrıntılı göz dibi ve retina muayenesinde vitreus yapısı, periferik retina ve retina yırtığı açısından riskli bölgeler değerlendirilebilir.

Özellikle ani başlayan uçuşmaların erken değerlendirilmesi, olası bir retina yırtığının retina dekolmanına ilerlemeden tespit edilmesi açısından önem taşır.

Sık Sorulan Sorular

Gözde siyah noktalar görmek tehlikeli midir?
Her zaman tehlikeli değildir. Ancak aniden başlayan veya sayısı hızla artan siyah noktalar retina yırtığı gibi önemli bir durumun belirtisi olabilir.

Uçuşan siyah noktalar retina yırtığı anlamına mı gelir?
Hayır. Uçuşmaların büyük bölümü vitreus değişikliklerinden kaynaklanır. Bununla birlikte retina yırtığını dışlamak için özellikle yeni başlayan şikâyetlerde retina muayenesi önemlidir.

Işık çakması ve uçuşma birlikte olursa ne yapılmalıdır?
Yeni başlayan ışık çakmaları ile uçuşmaların birlikte görülmesi vitreoretinal çekinti ve retina yırtığı açısından değerlendirilmelidir.

Gözde uçuşmalar için OCT yeterli midir?
Tek başına OCT periferik retinanın tamamını değerlendirmez. Retina yırtığı şüphesinde göz bebeği büyütülerek yapılan ayrıntılı periferik retina muayenesi temel değerlendirmedir.

Uçuşan siyah noktalar tedavi edilir mi?
Tedavi nedene göre belirlenir. Zararsız vitreus uçuşmalarında çoğunlukla takip yeterliyken retina yırtığı, kanama veya retina dekolmanı saptanırsa nedene yönelik tedavi uygulanır.